W przydomowych ogródkach, na działkach, balkonach, pobliskich targach oraz sklepowych półkach powoli kończy się sezon na świeże, lokalne warzywa i owoce. My jednak mamy patent na to, żeby cieszyć się nimi jak najdłużej. Wystarczy odrobina czasu, kilka sprawdzonych przepisów i oczywiście seler naciowy. Zobaczcie, jak w prosty sposób przygotować domową spiżarnię na nadejście zimy.

WARZYWA I OWOCE W ZIMIE

Zacznijmy od tego, dlaczego w ogóle warto przygotowywać zapasy na chłodniejsze miesiące. Przecież w dużych marketach nawet w środku zimy dostaniemy warzywa, owoce, różnego rodzaju słoiki czy konserwy. Dobrze jednak pamiętać, że kupne przetwory często bywają wysokoprzetworzone, pełne cukrów, konserwantów i niezdrowej chemii, z kolei warzywa i owoce są sprowadzane z daleka, co nierzadko przekłada się na ich cenę, świeżość, jakość, a nawet właściwości prozdrowotne. Tymczasem sezonowe, lokalne warzywa oraz owoce, do których mamy dostęp latem i jesienią, pozostają według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, ang. World Health Organisation) najlepszym źródłem witamin i minerałów w naszej codziennej diecie.

Dla przykładu: dojrzałe pomidory są aż po skórkę napakowane likopenem, jednym z bardziej efektywnych naturalnych przeciwutleniaczy. Papryka jest źródłem olejków eterycznych, flawonoidów, prowitaminy A oraz witaminy C – tej ostatniej może mieć w sobie nawet pięciokrotnie więcej od cytryny. Bogata w beta-karoten dynia działa przeciwzapalnie i antynowotworowo. Cukinia wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Brokuły korzystnie wpływają na kondycję skóry, włosów oraz paznokci. Szpinak działa niczym naturalna substancja dopingowa – wspomaga pracę mięśni, ich regenerację oraz wydajność.

Prawdziwą bombą zdrowia jest też seler naciowy. Znajdziecie w nim między innymi witaminy A, C i E, witaminy z grupy B, kwas foliowy, magnez, potas oraz żelazo. Dlatego włączenie go do diety może pomóc obniżyć ciśnienie krwi, regulować poziom złego cholesterolu, oczyszczać i detoksykować organizm, a w efekcie – minimalizować ryzyko wystąpienia lub ostrego przebiegu wielu chorób cywilizacyjnych, na przykład cukrzycy i miażdżycy. Nasze warzywo do zadań specjalnych wpływa też korzystnie na pracę mózgu, proces uczenia się i zapamiętywania. Do tego wszystkiego smakuje wyśmienicie, lekko pikantnie, z charakterem. Sprawdźcie razem z nami, jak można wykorzystać seler naciowy w domowych przetworach.

SMAKI LATA ZAMKNIĘTE W SŁOIKU

Historia przetworów z warzyw i owoców sięga daleko w przeszłość. Już w Starożytności ludzie szukali sposobów na przedłużanie trwałości darów natury. Owoce gotowano na miodzie, a warzywa konserwowano solą. Te podstawowe receptury z czasem udoskonalano, modyfikowano, przekazywano z pokolenia na pokolenie. Dzisiaj mamy mnóstwo sposobów na zachowanie smaków lata na dłużej. Z owoców możemy przygotowywać na przykład słodkie konfitury, marmolady, powidła, dżemy oraz kompoty. Z warzyw – wytrawne soki, przeciery, koncentraty, pikle, sałatki, marynaty i kiszonki.

Szczególnie dobre dla naszego zdrowia są te ostatnie. Do konserwowania wykorzystuje się w nich sól, która przyspiesza fermentację mlekową. Dzięki temu gotowe kiszonki działają jak naturalne prebiotyki – odżywiają mikroflorę jelitową, obniżają poziom cholesterolu we krwi, zmniejszają złogi lipidowe w naczyniach krwionośnych. Poza tym mają właściwości antyoksydacyjne i przeciwnowotworowe. Dla smaku i zdrowia dodaje się do nich między innymi liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, koper, czosnek oraz chrzan. W ten sposób najczęściej kisi się kapustę oraz ogórki, ale równie dobrze sprawdzą się pomidory, buraki, rzodkiewka, marchew, kalafior oraz seler naciowy. Ten ostatni po ukiszeniu będzie idealnym dodatkiem do kanapek, sałatek oraz obiadów, na przykład do ziemniaków z tradycyjnym kotletem schabowym albo – w wersji wege – kotletem z kaszy jęczmiennej.

Z selera naciowego można również przygotować pyszne pikle. Głównym składnikiem konserwującym w piklach, czyli po prostu różnego rodzaju marynatach, jest ocet. Ten zaś nie tylko działa bakteriobójczo, ale też reguluje pracę układu trawiennego. W marynacie łączymy go z wodą, cukrem i ulubionymi przyprawami, całość zagotowujemy, a po ostudzeniu zalewamy marynatą przygotowane wcześniej warzywa w słoikach – marchew, paprykę, patisony albo ich kombinacje. My szczególnie lubimy połączenie pikantnego selera naciowego ze słodkimi pomidorkami koktajlowymi. Do peklowania polecamy też obiadową surówkę z ogórkami.

DOMOWE PASTERYZOWANIE, CZYLI OBIAD NA PÓŹNIEJ

Do słoika można jednak zapakować nie tylko surówkę, ale też bardziej skomplikowane dania: pachnący latem sos pomidorowy, w pełni roślinny gulasz, klasyczne  węgierskie leczo albo mięsistą, sycylijską caponatę z bakłażanami. Do wekowania nadają się również zupy, na przykład: zupa z selera naciowego z klopsikami, jesienna pomidorowa z soczewicą i brukselką , kartoflanka jak u babci. Dzięki zamknięciu ich w słoiku zawsze będziecie mieli pod ręką gotowy obiad – zdrowy i pożywny, pełen sezonowych warzyw oraz owoców. Wystarczy otworzyć słoik, podgrzać wybrane danie i nie przejmować się niczym więcej.

Żeby jednak nasze słoiki z obiadami dotrwały do późnych miesięcy zimowych, trzeba je najpierw odpowiednio zapasteryzować – czyli podgrzać. W ten sposób zahamujemy wzrost chorobotwórczych enzymów przy jednoczesnym zachowaniu pełni smaku oraz wartości odżywczych. Domową pasteryzację zaczynamy od dokładnego umycia, wyparzenia i wysuszenia nakrętek oraz słoików. Następnie wypełniamy je ciepłymi potrawami, zostawiając około dwóch centymetrów wolnej przestrzeni pod wieczkiem. Dokładnie zakręcamy każdy słoik.

Tak przygotowane weki pasteryzujemy na sucho lub mokro. W pierwszym przypadku słoiki ustawiamy do góry dnem na blasze i podgrzewamy w piekarniku w temperaturze stu trzydziestu stopni Celsjusza przez około pół godziny. W drugim wariancie słoiki wkładamy do garnka wieczkiem do dołu, wlewamy wodę i gotujemy, również przez około pół godziny. Zapasteryzowane słoiki ostrożnie wyjmujemy z piekarnika lub garnka i zostawiamy do wystygnięcia – cały czas do góry dnem. W zależności od zawartości weki przechowujemy od kilku tygodniu do nawet kilkunastu miesięcy, najlepiej w chłodnym, zacienionym miejscu – na przykład w piwnicy albo kuchennej szafce. Ważne tylko, żeby była przewiewna i umiejscowiona daleko od kaloryferów.

SZYBKIE I ŁATWE MROŻENIE

Wekowanie i pasteryzowanie to dla was za dużo roboty? Nie martwcie się – w zanadrzu mamy jeszcze szybszy i łatwiejszy sposób na zachowanie smaków lata na dłużej. Mrożenie. Tak jak w przypadku wekowania, do mrożenia nadają się nie tylko pojedyncze warzywa, owce, grzyby, ale też całe potrawy. Wyjątkiem są tylko: sałaty zielonolistne, dania z majonezem i śmietaną, nabiał, winogrona, świeże jabłka lub gruszki. Pozostałe produkty można mrozić właściwie bez ograniczeń. Ta forma przechowywania świetnie sprawdzi się zwłaszcza z owocami jagodowymi (między innymi truskawkami, malinami, jeżynami), roślinami strączkowymi (fasolą, groszkiem, ciecierzycą), warzywami krzyżowymi (kalafiorem, brokułami, brukselką), korzeniowymi (marchewką, selerem, burakami), roślinami liściastymi oraz ziołami (szpinakiem, miętą, natką pietruszki, koperkiem). Wystarczy dobrze oczyścić i osuszyć owoce, a warzywa zblanszować lub ugotować, następnie zapakować w szczelne, odporne na zimno opakowania i włożyć do zamrażarki.

Do zamrażania nadają się również takie potrawy, jak pulpety i klopsiki , różnego rodzaju kotlety roślinne, na przykład z bobu albo kaszy, marynowane tofu, wegetariańskie gołąbki czy wreszcie popularne w tradycyjnej kuchni polskiej pierogi – ruskie, z kapustą i grzybami, kaszą gryczaną, zielonym groszkiem, selerem naciowym i pomidorami. Możemy mrozić zarówno surowe, jak też ugotowane albo tylko zblanszowane pierogi. W ostatnim z wymienionych sposobów najpierw na krótko zanurzamy je we wrzątku, potem układamy na natłuszczonym papierze do pieczenia, zamrażamy i dopiero wówczas pakujemy do woreczków. Po wyjęciu z zamrażarki gotujemy je, aż wypłyną na powierzchnię, dolewamy szklankę zimnej wody i znowu doprowadzamy całość do wrzenia. Dzięki temu zachowamy pełnię smaku.

Do zamrażarki warto włożyć też zupę krem, na przykład z pomidorów, selera naciowego, cukinii  czy marchewki. Pamiętajcie tylko, żeby taka zupa nie były zabielana, nie zawierała kawałków mięsa, kluseczek albo makaronu. Dobrym pomysłem będzie też zamrożenie bulionu. My trzymamy go w woreczkach do lodu, żeby w razie potrzeby szybko odłamać i dorzucić do właśnie gotowanej potrawy kilka domowej roboty kostek „rosołowych”.

SUSZONE WARZYWA I OWOCE

Ostatnim, chyba najprostszym sposobem na przechowywanie, jest suszenie – ziół na słońcu, owoców i warzyw w piekarniku albo specjalnym urządzeniu. To zresztą nie tylko najprostszy, ale prawdopodobnie i najstarszy sposób konserwowania żywności. Pierwsze wzmianki o suszeniu znajdziemy już na mezopotamskich glinianych tabliczkach sprzed czterech tysięcy lat. Po odparowaniu wody owoce i warzywa stają się skoncentrowaną dawką energii, przebogatym źródłem między innymi witamin A i C, magnezu, potasu, żelaza, fosforu oraz miedzi. Za sprawą wysokiej zawartości błonnika suszone owoce oraz warzywa na dłużej zapewniają uczucie sytości, zapobiegają napadom wilczego głodu, regulują pracę układu trawiennego. Mają działanie antyoksydacyjne, wymiatają z organizmu wolne rodniki, oczyszczają i detoksykują.

Mogą być doskonałą przekąską same w sobie, ale dobrze sprawdzą się też jako dodatek do płatków śniadaniowych, musli, waszego ulubionego smoothie  albo sałatki. Z suszonych śliwek i daktyli zrobicie ponadto pyszny, a przy tym zdrowy krem czekoladowy, a suszone pomidory możecie dodać do ciasta francuskiego albo spaghetti z cukinii.

BAZA POMYSŁÓW I PRZEPISÓW Z SELEREM NACIOWYM

Więcej pomysłów na mądre przechowywanie, praktycznych wskazówek dotyczących gotowania, pysznych przepisów z selerem naciowym i nie tylko znajdziecie na naszym Facebooku. Zajrzyjcie, spróbujcie i zakochajcie się w zdrowym odżywianiu.

Smacznego!

ŹRÓDŁA:

  • Seler naciowy – dlaczego warto po niego sięgać?, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/seler-naciowy-dlaczego-warto-po-niego-siegac/
  • Przetwory – lato zamknięte w słoiku, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/przetwory/
  • Na czym polega i jak ją przeprowadzić w domy?, https://dietetycy.org.pl/pasteryzacja-na-czym-polega-i-jak-ja-przeprowadzic-w-domu/
  • Warzywa konserwowe i ich wartości odżywce, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/warzywa-konserwowe-i-ich-wartosci-odzywcze/
  • Przetwory owocowe i warzywne, Canal Plus Kuchnia, https://www.canalpluskuchnia.pl/artykuly/przetwory-owocowe-i-warzywne
  • Jak zatrzymać smak sezonowych owoców i warzyw?, Kukbuk, https://kukbuk.pl/artykuly/jak-zatrzymac-smak-sezonowych-owocow-i-warzyw/
  • Kiszonki, czyli jak „krowa z beczki” wpływa na nasze zdrowie?, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/kiszonki/
  • Co warto kisić?, Kukbuk, https://kukbuk.pl/artykuly/co-warto-ukisic-w-tym-sezonie/
  • Mrożonki. Czy warto uwzględnić je w diecie?, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/mrozonki-czy-warto-uwzgledniac-je-w-diecie/
  • Mrożone owoce. Zatrzymaj smak polskich superowoców jesienią, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/mrozone-owoce-jagodowe/
  • Zatrzymać lato: 34 warzywa i owoce, które można mrozić, Krytyka Kulinarna, https://krytykakulinarna.com/jakie-warzywa-i-owoce-mozna-mrozic/
  • Owoce suszone. Wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć, aby wyszły ci na zdrowie, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/owoce-suszone/
  • Suszone zioła w kuchni – mały dodatek, wielka wartość prozdrowotna, Dietetycy – specjalistyczny portal dla dietetyków, https://dietetycy.org.pl/suszone-ziola/.

Domowa spiżarnia z selerem naciowym – czyli jak zachować na dłużej smaki lata i jesieni

W przydomowych ogródkach, na działkach, balkonach, pobliskich targach oraz sklepowych półkach powoli kończy się sezon na świeże, lokalne warzywa i owoce. My jednak mamy patent na to, żeby cieszyć się nimi jak najdłużej. Wystarczy odrobina czasu, kilka sprawdzonych...

Bohaterowie drugiego planu – czyli zdrowe dodatki do dań z selerem naciowym

Garść nasion, łyżeczka pikantnej pasty, miarka wyrazistego sosu, dobrej jakości olej, nietypowy ocet albo szczypta zielonego proszku z alg – tyle wystarczy, żeby w prosty sposób odmienić oblicze każdej potrawy, urozmaicić jej smak i aromat, a przy tym naładować...

Naukowe podejście do gotowania czyli foodpairing – wywiad z Martą Szumiatą

„Nauka na talerzu” to projekt Marty Szumiaty - zajmuje się naukowym podejściem do gotowania i nowatorską techniką foodpairingu Seler naciowy mimo swoich niezliczonych zalet i cennych właściwości odżywczych ma dosyć specyficzny smak – nie wszystkim przypada do gustu i...

Stir Fry z selera naciowego i marchewki

Stir Fry z selera i marchewki Czego potrzebujesz? 2 selery naciowe (serca), opłukane 75 g dojrzałego sera cheddar, drobno startego 100 g miękkiego sera 4 łyżki jogurtu greckiego 2 cebulki dymki, drobno posiekane Świeżo zmielony czarny pieprz ...

Krewetki z selerem naciowym

Krewetki z selerem naciowym 4 30 minut Czego potrzebujesz? • 2 łyżki oleju • 1 szkl. Cebuli pokrojonej w drobną kostkę • 1 szkl. Posiekanego selera • 1 szkl. Papryki pokrojonej w kostkę • 4 ząbki czosnku przeciśnięte przez praskę • 1 łyżeczka...

Zielona shakshuka z selerem naciowym

Zielona shakshuka 2 10 minut Czego potrzebujesz? 2 jajka 2 łodygi selera naciowego Garść szpinaku Pół mini sałaty rzymskiej 1/3 cukinii Kumin Sól Pieprz Pieprz cayenne 1 łyżkę masła klarowanego Jak przyrządzić: Seler kroimy w cienkie plasterki....

Włoska zupa z pulpecikami i selerem naciowym

Włoska zupa z pulpecikami 4 35 minut Czego potrzebujesz? Pulpeciki 1 kg mięsa mielonego wieprzowo- wołowego 1/2 szkl. Bułki tartej 1 łyżeczka suszonej pietruszki 1 łyżeczka suszonej bazylii 1 łyżeczka suszonego oregano 1 jajko 1/2 szkl. tartego...

Kotlety kapuściane z selerem naciowym

Kotlety kapuściane z selerem naciowym 2 30 minut Czego potrzebujesz? 0,5 kg kapusty 3 łodygi selera naciowego 1/2 szklanki kaszy manny 1 cebula 3 łyżki majonezu 2 ząbki czosnku przecier pomidorowy bułka tarta sól i pieprz do smaku przyprawa do...

Zielony wrap z selerem naciowym

Zielony wrap z selerem naciowym Zieleń to kolor życia i witalności 💚  Wartości te zamknęliśmy w szybkim przepisie na pysznego wrapa. Nie zabrakło w nim selera naciowego 👌 S K Ł A D N I K I:   WRAP ✅ 2 jajka ✅ łyżka dowolnej mąki (może być...
Salsa pomidorowo-selerowa

Salsa pomidorowo-selerowa

Salsa pomidorowo-selerowa Seler jest idealnym warzywem do przygotowywania różnego rodzaju dipów, a dzięki swoim naturalnym wyżłobieniom świetnie sprawdzają się do nabierania sosów,  Przed podaniem dzieciom: zmniejsz ilość lub całkowicie zrezygnuj z chili....

Chrupiąca sałatka z selerem naciowym i jabłkiem

Chrupiąca sałatka z selerem naciowym i jabłkiem 4 10 minut Czego potrzebujesz? 4 szklanki posiekanego selera naciowego 1 średnie jabłko pokrojone w kostkę 2 szkl. rzodkiewek pokrojonych w cienkie plasterki 1/2 czerwonej cebuli pokrojonej w...

Lemoniada z selerem naciowym

Lemoniada z selerem naciowym 10 minut Czego potrzebujesz? 2 łodygi selera naciowego 1 jabłko 1 cytryna 1 pomarańcza 1 ogórek  świeża mięta woda mineralna Jak przyrządzić: Wszystkie warzywa i owoce obieramy, wydrążamy pestki z cytryny, jabłka i pomarańczy,...

Mojito z selerem naciowym

Selerowe mojito Czego potrzebujesz? 1 łodygę selera naciowego 1/3 ogórka Łyżeczkę brązowego cukru Garść liści świeżej mięty 250 ml wody gazowanej Jak przyrządzić: Selera i ogórka kroimy w plasterki i wrzucamy do wysokiej szklanki. Dodajemy...

Pozostając na stronie, zgadasz się na używanie plików cookies Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close