Wyrazisty smak, bogactwo aromatów, różnorodność – to tylko trzy najważniejsze cechy kuchni bałkańskiej. Mieszkańcy tego regionu uwielbiają wspólne gotowanie, mocne przyprawy i dobrej jakości lokalne produkty. Takie jak nasze warzywo do zadań specjalnych – seler naciowy. Dzięki niemu każda potrawa zyskuje niepowtarzalny charakter. Przekonajcie się sami!

ZAPRASZAMY DO STOŁU

Kuchnia bałkańska nie jest tak popularna, jak chociażby włoska, francuska czy azjatycka. Całkiem niesłusznie, ma nam bowiem do zaoferowania całe mnóstwo ciekawych połączeń smakowych. To prawdziwy tygiel historii, kultur i tradycji kulinarnych. Z jednej strony widać w niej wpływy tureckie, bliskowschodnie, orientalne, z drugiej – środkowoeuropejskie i zachodnie. Mówi się nawet, że na Bałkanach kuchnia jest tak samo różnorodna, jak krajobraz – pokryte śniegiem szczyty gór, żyzne doliny, wartkie rzeki, piaszczyste wybrzeże Adriatyku.

W całej tej różnorodności możemy jednak znaleźć punkty styczne, charakterystyczne cechy i filozofię gotowania, wspólną dla wszystkich państw Półwyspu Bałkańskiego – od Chorwacji, przez Bułgarię, aż po Macedonię, Albanię czy Grecję. Mieszkańcy tych krajów gustują w kuchni domowej, prostej,  wyrazistej. Lubią wielodaniowe potrawy, dodatki, sałatki i przekąski. Przede wszystkim zaś – kochają dzielić się jedzeniem z rodziną i przyjaciółmi. Na Bałkanach nawet w małych mieszkaniach znajdziemy jadalnię – wyposażoną w wygodne krzesła i duży stół, przy którym można rozmawiać do rana. Obowiązkowo: przy smacznym jedzeniu i dobrym winie.

KUCHNIA BAŁKAŃSKA DLA ZDROWIA

Wspólne są też składniki. W kuchni bałkańskiej królują: mięsa (pieczone na ruszcie lub rożnie), cieniutkie ciasto filo (nadziewane na tysiące sposobów), różnego rodzaju sery (solankowa feta i sirene, podpuszczkowy kaszkawał, twarogowy kajmak, wędzona prgica), warzywa i owoce (najlepiej od lokalnych rolników). Mieszkańcy Półwyspu Bałkańskiego szczególnie upodobali sobie paprykę, seler naciowy, cukinię, bakłażana, szpinak i pomidory. To właśnie dzięki nim kuchnia tego regionu jest tak wyrazista, kolorowa i zdrowa.

Warzywa i owoce są przecież najlepszym źródłem cennych składników odżywczych. Sam seler naciowy ma ich ponad osiemdziesiąt, w tym między innymi witaminy A, C i E, witaminy z grupy B, przeciwutleniacze, kwas foliowy, magnez, potas oraz żelazo. Zawarte w selerze olejki eteryczne poprawiają apetyt i usprawniają pracę układu pokarmowego. Antyoksydanty zapobiegają szkodliwemu działaniu wolnych rodników. Flawanoidy działają przeciwnowotworowo. Psoraleny dbają o skórę, włosy i paznokcie. Idąc dalej: czerwona papryka wzmacnia naczynia krwionośne. Cukinia przywraca równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Bakłażan ma właściwości detoksykacyjne. Szpinak chroni przed miażdżycą. Pomidory budują odporność.

Zobacz, jakie potrawy inspirowane kuchnią bałkańską przyrządzimy z tych pysznych składników!

SMAKOŁYKI Z GRILLA

Na początek naszej kulinarnej podróży przygotowaliśmy dla was bałkańską klasykę – czyli smakołyki z grilla. Mieszkańcy tego regionu na ruszt wrzucają wszystko, najchętniej zaś mięso – wieprzowinę na zachodzie, wołowinę albo jagnięcinę na wschodzie półwyspu. Wytrawni kucharze doprawiają mielone mięso czosnkiem, papryką i pieprzem, a następnie formują w kulki, medaliony albo podłużne kotleciki. Te ostatnie w różnych wariantach znajdziemy praktycznie w każdym bałkańskim kraju – czasami nazywa się je kebapi (Macedonia), innym razem ćevapi (Bośnia i Hercegowina), ćevapčići (Sarajewo, Chorwacja) albo soutzoukakia (Grecja).

W naszym przepisie masę na ćevapčići odstawiamy do lodówki na kilka godzin, optymalnie na całą noc. Dzięki temu mięso kruszeje, łączy się z przyprawami, nabiera aromatu – a następnego dnia łatwiej daje się formować. Ćevapčići grillujemy, pieczemy na ruszcie albo smażymy na patelni z grillowym dnem. Gotowe podajemy z selerem naciowym pokrojonym w słupki i domowym pieczywem

Jeżeli macie już rozgrzany ruszt (patelnię albo piekarnik) koniecznie wypróbujcie też przepis na koreczki BBQ oraz grillowaną cukinię z fantastycznym nadzieniem z selera, pomidorów oraz młodej cebulki. Na Bałkanach faszeruje się i grilluje właściwie wszystkie możliwe warzywa – paprykę, cukinię, bakłażana, seler naciowy, ziemniaki – a następnie serwuje się je w towarzystwie sałatek i past.

NIE TYLKO DODATKI

Najpopularniejszą jest ajvar  To aromatyczna pasta z pieczonej papryki, bakłażanów, selera naciowego i pomidorów. Swój wyjątkowy smak ajvar zawdzięcza sposobowi przygotowania. Papryki należy najpierw porządnie opiec, tak żeby były lekko czarne na brzegach, ale nie spalone. Później ostudzić, obrać, zmielić z pozostałymi składnikami, a na końcu jeszcze zagotować i doprawić. Efekt będzie zniewalający – gęsta pasta, mięsista za sprawą papryki i bakłażanów, lekko słodka od pomidorów, pieprzna dzięki selerowi naciowemu.

Możecie ją jeść na ciepło i na zimno, nie tylko w towarzystwie smakołyków z grilla, ale również jako dodatek do pieczywa albo dip do pokrojonych w słupki warzyw, paluszków chlebowych i innych przekąsek. Świetnie sprawdzi się też na większy głód – na przykład z makaronem albo kaszą, tak jak w naszym przepisie na warzywa w ajvarze.

Na większy i mniejszy głód, jako dodatek albo samodzielne danie polecamy wam również sałatkę z serem bałkańskim 
To nasza wariacja na temat słynnej sałatki szopskiej, czyli przepysznej, soczystej mieszanki warzyw z serem. Bułgarzy tradycyjnie używają do niej białego sera solankowego – najlepiej szopskiego (sirene), ale równie dobrze smakować będzie feta lub inny ser typu bałkańskiego. Grecy z kolei lubią dodawać do swoich sałatek oliwki i morele  a Albańczycy – ryby i owoce morza.

WYTRAWNE WYPIEKI

Nadal jesteście głodni? Dobrze się składa! Na koniec zostawiliśmy prawdziwy rarytas i klasykę kuchni bałkańskiej – nadziewane ciasto filo. Zapieka się je na tysiące sposobów, kształtów i smaków. Na ulicznych straganach, w lokalnych piekarenkach i uznanych restauracjach znajdziecie między innymi burki, czyli małe nadziewane paszteciki, podłużne chlebki pastrmajlija z jagnięciną, gibanicę z serem albo naszą ulubioną banicę z selerem naciowym i szpinakiem.

Sama banica ma też kilka wariantów – niekiedy przyrządza się ją z liściastymi burakami, innym razem z miękkim białym serem, papryką, cukinią, dynią, a nawet na słodko: z jabłkami, chałwą czy karmelem. Nasza wersja jest wytrawna, apetycznie zielona od szpinaku i selera naciowego, idealna na ciepłe śniadanie, lunch, obiad, a po schłodzeniu – na kolację. Najlepiej smakuje ze szklanką kefiru, zsiadłego mleka, ayranu albo seler lassi.Spróbujecie?

POCZĄTEK WIELKIEJ KULINARNEJ PRZYGODY

Na tym podróż się kończy – a może dopiero zaczyna? Na naszym selerowym Facebooku znajdziecie więcej ciekawych, nieszablonowych, zawsze zdrowych przepisów, nie tylko z kuchni bałkańskiej, ale z całego świata. Wierzymy bowiem, że nic nie smakuje tak wyśmienicie, jak wspólne gotowanie, próbowanie nowych potraw, eksperymentowanie. Zwłaszcza w dobrym towarzystwie, w otoczeniu rodziny i przyjaciół. Mamy nadzieję, że wyruszycie w dalszą podróż razem z nami.

Zapraszamy!

Domowa spiżarnia z selerem naciowym – czyli jak zachować na dłużej smaki lata i jesieni

W przydomowych ogródkach, na działkach, balkonach, pobliskich targach oraz sklepowych półkach powoli kończy się sezon na świeże, lokalne warzywa i owoce. My jednak mamy patent na to, żeby cieszyć się nimi jak najdłużej. Wystarczy odrobina czasu, kilka sprawdzonych...

Bohaterowie drugiego planu – czyli zdrowe dodatki do dań z selerem naciowym

Garść nasion, łyżeczka pikantnej pasty, miarka wyrazistego sosu, dobrej jakości olej, nietypowy ocet albo szczypta zielonego proszku z alg – tyle wystarczy, żeby w prosty sposób odmienić oblicze każdej potrawy, urozmaicić jej smak i aromat, a przy tym naładować...

Naukowe podejście do gotowania czyli foodpairing – wywiad z Martą Szumiatą

„Nauka na talerzu” to projekt Marty Szumiaty - zajmuje się naukowym podejściem do gotowania i nowatorską techniką foodpairingu Seler naciowy mimo swoich niezliczonych zalet i cennych właściwości odżywczych ma dosyć specyficzny smak – nie wszystkim przypada do gustu i...

Kurczak z selerem naciowym w sosie pieprzowym

Kurczak w sosie pieprzowym z selerem 4 35 minut Czego potrzebujesz? 1 kg mięsa kurczaka bez kości (np. Mięso z udek) ½ łyżki skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej 2 łyżeczki świeżo zmielonego pieprzu Sól Cebula 2 szklanki posiekanego selera...
Salsa pomidorowo-selerowa

Salsa pomidorowo-selerowa

Salsa pomidorowo-selerowa Seler jest idealnym warzywem do przygotowywania różnego rodzaju dipów, a dzięki swoim naturalnym wyżłobieniom świetnie sprawdzają się do nabierania sosów,  Przed podaniem dzieciom: zmniejsz ilość lub całkowicie zrezygnuj z chili....

Dip z selera naciowego

Dip z selera naciowego 2 15 minut Będziesz potrzebował: 2 porcje 3 łodygi selera naciowego kawałek zielonego ogórka sól, pieprz małe opakowanie jogurtu greckiego Jak przyrządzić: Seler naciowy oraz ogórka oczyszczamy. Kroimy na mniejsze...

Burger z kurczaka i salsa z selera naciowego

Burger z kurczaka z salsą z selera 3 35 minut Czego potrzebujesz? ½ kg mielonego mięsa drobiowego 2 łyżki ostrego sosu chilli 1/4 szkl. drobno posiekanej cebuli 2 ząbki czosnku przeciśnięte przez praskę 1 jajko 1/2 szkl. bułki tartej 3...

Roladki selerowe

Roladki selerowe 4 30 minut Czego potrzebujesz? tuńczyk w zalewie 1 opakowanie tortilli 2 łodygi selera naciowego 3 opakowania serka topionego śmietankowego 1 lub 2 ząbki czosnku oliwa do smażenia mleko (opcjonalnie) Jak przyrządzić: Na...

Zielony wrap z selerem naciowym

Zielony wrap z selerem naciowym Zieleń to kolor życia i witalności 💚  Wartości te zamknęliśmy w szybkim przepisie na pysznego wrapa. Nie zabrakło w nim selera naciowego 👌 S K Ł A D N I K I:   WRAP ✅ 2 jajka ✅ łyżka dowolnej mąki (może być...
Sałatka z selera naciowego, rzodkiewki, jabłka i sera pleśniowego

Sałatka z selera naciowego, rzodkiewki, jabłka i sera pleśniowego

Sałatka z selera naciowego, rzodkiewki, jabłka i sera pleśniowego 2 10 minut brak Będziesz potrzebował: 3 pałeczki selera 1 jabłko odmiana Pink Lady 4 rzodkiewki 150 g sera Dolcelatte 2 łyżki posiekanych orzechów włoskich 1 łyżka oliwy z oliwek...

Nadziewany seler naciowy na 3 sposoby

Seler nadziewany na 3 sposoby Aby przyrządzić te pyszne i szybkie przekąski potrzebujesz przede wszystkim pęczek selera naciowego. Poniżej znajdziesz trzy warianty smakowe.   *To danie można modyfikować wedle tego co masz akurat w swojej...

Koktajl meksykański z krewetek

Koktajl meksykański z krewetek Koktajle to świetna opcja na szybkie i pożywne przekąski. Jeśli jeszcze odwołują się one do wspomnień związanych z podróżami, otrzymujemy idealny przepis na sierpniowe danie selerowe. 👌 Tak jest w przypadku...

Pikantny makaron z selerem naciowym i kurczakiem

Pikantny makaron z selerem i kurczakiem 2 30 minut Czego potrzebujesz? 3 łodygi selera naciowego 2 ząbki czosnku 1 średnia cebula 1/2 zielonej papryki 1/2 żółtej papryki 1/2 czerwonej papryki 3 łyżki oliwy z oliwek 1/2 kg piersi z kurczaka 1/2...

Pozostając na stronie, zgadasz się na używanie plików cookies Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close